Luteina

Luteina - C₄₀H₅₆O_{2 -} jest organicznym związkiem chemicznym należącym do ksantofili z podgrupy karotenoidów - jest to żółty barwnik roślinny. Barwnik ten w lecie maskowany jest przez chlorofil, uwidacznia się w naturze głównie jesienią nadając liściom żółtą barwę. Luteina jest lipofilową cząsteczką i jest zwykle nierozpuszczalna w wodzie. Obecność wiązań podwójnych (polienowych), zapewnia właściwości absorbcyjne światła. Łańcuch polienowy ulega degradacji pod wpływem światła lub ciepła i jest chemicznie niestabilny w kwasach.

Odkryto, że luteina z ludzkiego organizmu koncentruje się w plamce zółtej oka - niewielkiej powierzchni siatkówki oka odpowiedzialnej za widzenie centralne. Luteina pomaga utrzymać w dobrym zdrowiu chroniąc je przed oksydantami (luteina jest antyoksydantem), oraz wysokoenergetycznym światłem niebieskim (promieniowaniem UV) działając jako naturalny filtr chroniący oko przed promieniowaniem UVA i UVB.

Luteina naturalnie występuje w liściach roślin. Cennym źródłem dla ludzkiego organizmu są żółtka jajek, a także warzywa jak np. szpinak, sałata, natka pietruszki. Jednakże zawartość luteiny w warzywach jest bardzo niska w stosunku do potrzeb organizmu. A często przygotowanie warzyw do spożycia (gotowanie, mrożenie) wpływa destrukcyjnie na zawartą w nich luteinę jak i inne bezcenne związki.

Przypuszcza się, że luteina jest odpowiedzialna za efekt Haidingera, który pozwala niektórym ludziom rozróżniać światło spolaryzowane od zwykłego.

Luteina obecnie nie posiada zalecanej dziennej dawki do spożycia, czy też maksymalnej dawki dziennej. Jednakże pozytywne działanie luteiny zaczyna się obserwować  w momencie przyjmowania 6-10m/dobę.  Jedynym możliwym skutkiem ubocznym przyjmowania luteiny w nadmiarze może być brązowienie skóry (tzw. Carotenaemia - podobny  efekt występuje w przypadku spożycia nadmiernego spożycia np. marchwi).